บริเวณดอยตุงนั้นแบ่งพื้นที่หลักๆออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ พระตำหนักดอยตุง สวนแม่ฟ้าหลวง และหอพระราชประวัติสมเด็จย่าหรือหอแห่งแรงบันดาลใจ แต่เดิมดอยตุงเป็นเทือกเขาหัวโล้นที่ถูกชาวเขาบุกรุกทำไร่เลื่อนลอย มองไปทางใดก็พบแต่ความแห้งแล้ง ต่อมาในปี พ.ศ.2530 สมเด็จย่าได้เสด็จดอยตุง และมีพระราชดำรัสให้ปลูกป่าบนดอยหัวโล้นลูกนี้ รัฐบาลในขณะนั้นซึ่งมี พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรี จึงมีการจัดตั้งโครงการพัฒนาดอยตุงขึ้น มีการปลูกป่าเพื่อคืนความชุ่มชื้นแก่ภูเขาหัวโล้นในระแวกนั้น โดยมีการชักชวนให้ชาวเขาเข้ามามีส่วนร่วมในการปลูกป่าในครั้งนั้นด้วย เพื่อให้ชาวเขามีความรักและหวงแหนผืนป่าที่หวนคืนกลับมาอีกครั้ง

สวนแม่ฟ้าหลวงเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวอันสวยงามบนยอดดอยตุง เป็นสวนที่มีพื้นที่กว้างใหญ่บนพื้นที่กว่า 25 ไร่ ตั้งอยู่บนพื้นที่เดิมของหมู่บ้านอาข่า เป็นเส้นทางผ่านที่สำคัญของกองคาราวานที่ลำเลียงฝิ่น น้ำยาทำเฮโรอีน และอาวุธสงครามในอดีต ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของพระตำหนักดอยตุงมีลักษณะเป็นแอ่งที่ราบ สร้างขึ้นตามพระราชดำริของสมเด็จย่า เพื่อให้คนไทยที่ไม่มีโอกาสเดินทางไปต่างประเทศได้เห็นพันธุ์ไม้ดอกเมืองหนาวที่สวนแห่งนี้ พันธุ์ไม้เมืองหนาวที่นำมาปลูกในสวนแห่งนี้ อาทิ พิทูเนีย บาซูก้า บีโกเนีย ซัลเวีย ฟอร์เก็ตมีน็อต รวมไปถึงพันธุ์ไม้ดอกของไทยอย่างรักเร่จะพลัดเปลี่ยนหมุนเวียกันออกดอกบานสะพรั่งสวยงามต้อนรับนักท่องเที่ยวตลอดทั้งปี

อกจากสวนพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับนานาพันธุ์แล้วสวนแม่ฟ้าหลวงยังมีปฏิมากรรมชื่อ “ความต่อเนื่อง” หรือ continuity ที่มีลักษณะเป็นรูปเด็กยืนต่อหัวกัน ตั้งตระหง่านอยู่กลางสวน เป็นผลงานการปั้นของ มีเซียม ยิบอินซอย สมเด็จย่าทรงพระราชทานนามให้ว่า “ความต่อเนื่อง” ซึ่งมีความหมายว่า การกระทำกิจกาจใดๆจะสำเร็จได้นั้นต้องกระทำอย่างต่อเนื่อง ปฏิมากรรมนี้ถือเป็นไฮไลท์หนึ่งของสวนแม่ฟ้าหลวง สวนแม่ฟ้าหลวง ได้รับรางวัล พาตา โกลด์ อวอร์ด (PATA Gold Award) ประเภทรางวัลการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว จากสมาคมส่งเสริมการท่องเที่ยวเอเชีย-แปซิฟิก ในปีพุทธศักราช 2536

อากาศบนดอยปุยนั้นเย็นสบายตลอกทั้งปี ไม่ว่าจะเดินทางไปฤดูไหนสวนแม่ฟ้าหลวงก็สวยได้ทุกเวลา รถท่องเที่ยวจะจอดเรียงรายตลอดทางขึ้นดอยปุย โดยเฉพาะช่วงเทศกาลปีใหม่จะต้องวางแผนการเดินทางให้ดี การเข้าชมสวนแม่ฟ้าหลวงนั้นมีค่าเข้าชมในอัตราผู้ใหญ่ 80 บาท นักเรียน นักศึกา 40 บาท เปิดให้เข้าชมเวลา 06:30-18:00 ทุกวัน นอกจากนั้นนักท่องเที่ยวยังสามารถซื้อบัตรแบบเหมา 3 – 4 สถานที่ท่องเที่ยวในบริเวณใกล้เคียงได้ในราคาที่ถูกกว่าได้อีกด้วย